Darija – język Maghrebu
Urzędowym językiem Maroka jest arabski. Nie jest to jednak ten sam język, którym posługują się np. mieszkańcy Arabii Saudyjskiej. W Maroku mówi się bowiem jednym z dialektów grupy darija (daryża), które używane są na terenie całego Maghrebu.
Dialekt darija, czyli język arabski Maghrebu (maghribi)
Terminem darija określa się grupę dialektów używanych w Algierii, Tunezji, Maroku i Libii. W Mauretanii i na Saharze Zachodniej upowszechniła się tzw. hassanija. Dialekty darija, tak samo jak typowy język arabski, należą do rodziny języków semickich.
W samym Maroku językiem tym włada 21 milionów ludzi (dane z 1995 roku). We współczesnym języku arabskim słowo „darija” oznacza dosłownie „dialekt”. Jest to jedynie język mowy, gdyż w piśmie używa się literackiego języka arabskiego ((al-)fuṣḥā).
Podstawą omawianych dialektów jest klasyczny język arabski posiadający wyraźne wpływy języków berberyjskich, a także zapożyczenia z francuskiego i hiszpańskiego (a właściwie kastylijskiego). Co więcej, wiele wyrażeń różni się w zależności od tego, w jakim regionie kraju jesteśmy.
Między innymi z powodu braku istnienia tego języka w formie pisemnej, podlega on ciągłej ewolucji. W naszym szybko zmieniającym się świecie i w obliczu prężnie rozwijających się zdobyczy techniki, tworzenie nowych słów i zapożyczanie ich z innych języków jest niezbędne do komunikacji (szczególnie w mowie biznesu, techniki i nauki). Dlatego też w darija pojawia się coraz więcej nowych słów francuskich i angielskich. Podobnie jak ma to miejsce chociażby w przypadku języka polskiego, często nie mają one swoich odpowiedników w rodzimym języku.
Maroko | Dialekty darija czerpią m. in. z francuskiego, hiszpańskiego oraz z języków berberyjskich (by ahron )
Kilka przydatnych zwrotów (według http://en.wikipedia.org/wiki/Moroccan\_Arabic):
| Polski | Zachodni arabski | Północny (Jebli, Tetouani) Arabski | Wschodni (Oujda) Arabski |
| Jak się masz? | La bas / Ça va? | La basą / Bikhayr? | La basą / Rak ġaya / Rak Shbab? |
| Możesz mi pomóc? | Yemken lek tʿaweni? | Tekdar dʿaweni? | Yemken lek tʿaweni? |
| Mówisz po Angielsku? | Waš katehdar lingliziya / wash katidwi bil lingliziya? | Waš kadehdar be llingliza? | Waš tehdar lingliziya? |
| Przepraszam | Smaḥ liya | Smaḥ li | Smaḥ liya |
| Powodzenia | ḥaḍ saʿid | ḥaḍ saʿid | ḥaḍ saʿid |
| Dzień dobry | ṣbaḥ el-khir | ṣbaḥ el-khir | ṣbaḥ el-khir |
| Dobranoc | Teṣbaḥ ʿla khir | ṣbaḥ ʿla khir | Teṣbaḥ ʿla khir |
| Do widzenia | Beslama | Beslama / howa hadak | Beslama |
| Szczęśliwego Nowego Roku | Sana saʿida | Sana saʿida | Sana saʿida |
| Cześć | As-salam ʿleykum / Ahlan | As-salamou ʿaleykum/ Ahlan | As-salam ʿlikum |
| Co u Ciebie? | La bas ʿlik? | La basą | La bas ʿlik? |
| Jak się masz? | Ki dayer ? (masculine) / Ki dayra ? (feminine) | Kif ntin? | Ki rak? |
| Wszystko dobrze? | Kulši mezyan ? | Kulši mezyan ? / Kulšî huwa hadak ? | Kulši mliḥ? / Kulšî zin? |
| Miło Cię poznać | Metšarfin | Metšarfin | Metšarfin |
| Nie, dziękuję | La šukran | La šukran | La šukran |
| Proszę | Allāh ikhallik / ʿafak | Laykhallik / Layʿizek / Khaylah | Allāh ikhallik / yʿizek |
| Trzymaj się | Thalla f raṣek | Thallah / Thalla | Thalla f raṣek |
| Dziękuję bardzo | Šukran bezaf | Šukran bezaf | Šukran bezaf |
| Co robisz? | Faš khaddam? | Škad ʿaddel? / šenni khaddam? (masculine) / šenni khaddama? (feminine) / škadekhdem? | Faš tekhdem? (masculine) / Faš tkhedmi ? (feminine) |
| Jak Ci na imię? | Ašnu smiytek? / šu smiytek | Šenni ismek? | Wašta smiytek? |
| Skąd pochodzisz? | Mnin nta? (masculine) / Mnin nti? (feminine) | Mnayen ntina? / Mayen ntina? | Min ntaya? / Min ntiya? |
| Gdzie idziesz? | Fin ġadi temši? | Nayemmaši? (masculine) / Nayemmaša? (feminine) | Ferak temši? / Ferak rayaḥ |
| Zapraszamy/jesteś mile widziany | La šukr ʿlâ wajib / Bla jmil | La šukr ʿlâ wajib/mashi mushkil | La šukr ʿlâ waj |
Maroko | Terminem „darija” określa się grupę dialektów maghrebskich języka arabskiego (by imolcho )