Taza – medyna, jaskinia Friouato i Tazekka

Taza to miasto w północno-wschodnim Maroku, w przełęczy zwanej Bramą Tazy, między górami Rif a Atlasem Średnim, ok. 120 km na wschód od Fezu. Według spisu z 2024 roku liczy ok. 151 tys. mieszkańców i jest stolicą prowincji Taza. Turystów przyciąga ufortyfikowana medyna oraz góry wokół miasta z jaskinią Friouato i parkiem narodowym Tazekka.

Gdzie leży Taza

Przez Bramę Tazy od wieków prowadziła główna droga z wnętrza Maroka na wschód, w stronę Algierii. Kto kontrolował przełęcz, ten bronił Fezu przed najazdami ze wschodu – stąd obronny charakter miasta.

Taza składa się z dwóch części położonych na różnych poziomach. Stara medyna, zwana Górną Tazą, stoi na wzgórzu i otaczają ją mury długości ok. 3 km. Niżej leży nowe miasto zbudowane w czasach francuskiego protektoratu. Obie części łączą schody długości ok. 250 m biegnące wzdłuż murów, a także małe taksówki i autobusy miejskie.

Taza leży przy linii kolejowej i autostradzie z Fezu do Oujdy, dlatego dojazd pociągiem lub autobusem jest prosty. Do Tetuanu i na wybrzeże śródziemnomorskie prowadzą górskie drogi przez Rif.

Historia Tazy

Okoliczne jaskinie były zamieszkane już w paleolicie. Miasto założyli Berberowie z plemienia Miknasa – to samo plemię dało nazwę Meknesowi. W 1074 roku Tazę zajęli Almorawidzi, w 1132 roku Almohadzi, a w 1248 roku Marynidzi. Przez wieki miasto było twierdzą broniącą zachodniego Maroka, m.in. przed Turkami z Algieru. W 1914 roku zajęli je Francuzi.

Co zobaczyć w Tazie

Wielki Meczet

Najważniejszym zabytkiem jest Wielki Meczet, zbudowany w XII wieku na polecenie almohadzkiego kalifa Abd al-Mumina i rozbudowany przez Marynidów pod koniec XIII wieku. To jeden z najstarszych zachowanych przykładów architektury almohadzkiej. W sali modlitewnej wisi ogromny żyrandol z brązu, wykonany w 1294 roku na zamówienie marynidzkiego sułtana Abu Jakuba Jusufa. Jak większość meczetów w Maroku, jest dostępny tylko dla muzułmanów – niemuzułmanie mogą obejrzeć go z zewnątrz.

Mury i bramy medyny

Medynę otaczają mury zbudowane przez Almohadów i wzmocnione przez Marynidów i Saadytów. Spacer wzdłuż nich, zwłaszcza w okolicy bramy Bab er-Rih („Brama Wiatru”), daje rozległe widoki na dolinę, góry Rif i Atlas Średni. W murach zachował się też bastion zbudowany przez Saadytów w XVI wieku.

Suk i medresa

Główna ulica medyny prowadzi przez targi, częściowo zadaszone, z rękodziełem, przyprawami i tkaninami. Przy jednym z meczetów stoi XIV-wieczna medresa z czasów Marynidów. Medyna Tazy jest spokojna i mało turystyczna, więc to dobre miejsce, by zobaczyć codzienne życie bez naganiaczy.

Jaskinia Friouato

Friouato to jedna z najbardziej znanych i najgłębszych jaskiń Afryki Północnej – sięga ok. 270 m w głąb ziemi. Leży w górach ok. 30 km na południe od Tazy, w rejonie Bab Boudir w parku Tazekka. Do wnętrza schodzi się schodami liczącymi prawie 500 stopni przez ogromny otwór w skale, a dalej – z przewodnikiem – ciasnymi przejściami do komór z naciekami.

Po śmiertelnym wypadku spowodowanym obrywem skalnym jaskinię na wiele lat zamknięto. Od grudnia 2023 roku wzmacniano niestabilne fragmenty skał, poszerzano przejścia i montowano oświetlenie, a 27 lipca 2026 roku Friouato ponownie otwarto dla zwiedzających.

Zejście jest strome i śliskie, a w głębi bywa wilgotno i ciemno. Zabierz buty z dobrą podeszwą, latarkę i ubranie, które może się pobrudzić. Osoby z lękiem przestrzeni, problemami z kolanami lub sercem powinny ograniczyć się do górnej części jaskini. W okolicy jest też około stu innych jaskiń i lejów krasowych, m.in. Chiker z podziemną rzeką.

Park Narodowy Tazekka

Park Narodowy Tazekka utworzono 11 lipca 1950 roku, żeby chronić las cedru atlaskiego na szczycie Dżebel Tazekka (1980 m n.p.m.). Później znacznie go powiększono – dziś zajmuje ponad 130 km². Oprócz cedrów rosną tu dęby ostrolistne, korkowe i kanaryjskie. Park najlepiej zwiedzać samochodem: z Tazy prowadzi przez niego ok. 76-kilometrowa trasa widokowa z przystankami przy jaskiniach i punktach widokowych. Przy wjeździe do parku droga biegnie półką nad kaskadami Ras el-Ma, które najwięcej wody mają od listopada do maja. Więcej o obszarach chronionych przeczytasz w artykule o parkach narodowych Maroka.

Najczęściej zadawane pytania

Czy warto pojechać do Tazy?

Tak, jeśli lubisz miejsca mało turystyczne i przyrodę. Taza nie ma tak spektakularnych zabytków jak Fez, ale ma spokojną medynę z almohadzkim meczetem i murami, a w okolicy jaskinię Friouato i park Tazekka. To dobry przystanek na trasie z Fezu do Oujdy albo jednodniowa wycieczka w góry.

Ile czasu zaplanować na Tazę i okolice?

Na medynę wystarczy pół dnia. Jaskinia Friouato i przejazd przez park Tazekka to kolejny pełny dzień, najlepiej samochodem lub z wynajętym kierowcą. Najwygodniej przenocować w Tazie jedną lub dwie noce i zwiedzać bez pośpiechu.

Czy kobiety podróżujące samotnie poczują się w Tazie swobodnie?

Taza jest konserwatywnym, prowincjonalnym miastem. W wielu tradycyjnych kawiarniach przesiadują głównie mężczyźni, więc kobiety często wybierają restauracje hotelowe, cukiernie i lokale rodzinne. Skromny strój zakrywający ramiona i kolana ułatwia kontakty i ogranicza niechciane zaczepki.