Polska i Maroko: Potocki i krakowski festiwal

Pierwszym polskim posłem na dworze sułtana Maroka był, jak przyjmuje wielu historyków, Jan Potocki, który w 1791 roku przybył do Maroka z misją od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Stosunki dyplomatyczne oba kraje nawiązały w 1959 roku. Z 220. rocznicą tej misji organizatorzy wiązali krakowski festiwal „Barwy Świata. Maroko” z października 2011 roku.

Misja Jana Potockiego do Maroka w 1791 roku

Jan Potocki (1761–1815) jest dziś znany głównie jako autor „Rękopisu znalezionego w Saragossie”. Był też jednym z pierwszych nowoczesnych pisarzy podróżników: odwiedził m.in. Turcję i Egipt, a w 1791 roku Hiszpanię i Maroko.

Do Tangeru dotarł 1 lipca 1791 roku jako poseł króla Stanisława Augusta do sułtana Mulaja al-Jazida ibn Muhammada, który panował krótko, w latach 1790–1792. Polska ambasada w Rabacie pisze ostrożnie: „wielu historyków przyjmuje”, że to właśnie Potocki był pierwszym polskim posłem na dworze sułtana. Swoje podróże opisywał w relacjach.

Tanger był wtedy, tak jak dziś, pierwszym marokańskim portem na drodze z Europy. Jak wygląda miasto obecnie, opisujemy w artykule Tanger – miasto, w którym zaczyna się Maroko, a szersze tło epoki w tekście o historii Maroka.

Stosunki polsko-marokańskie od 1959 roku

Formalne stosunki dyplomatyczne Polska i Maroko nawiązały w 1959 roku. W 1966 roku w Warszawie zatrzymał się król Hassan II, a od lat 60. do Maroka wyjeżdżali polscy lekarze, inżynierowie i naukowcy, by pracować dla marokańskiej administracji.

Współpracę w kulturze reguluje porozumienie o współpracy kulturalnej, naukowej i edukacyjnej, podpisane w Warszawie 7 kwietnia 2004 roku. Weszło w życie dopiero w 2013 roku i zastąpiło umowę z 1969 roku. Obejmuje szkolnictwo wyższe, sztukę i kulturę, młodzież oraz sport.

Organizatorzy krakowskiego festiwalu przypominali w 2011 roku jeszcze jeden wątek: Fez jest miastem partnerskim Krakowa. O samym mieście piszemy w przewodniku po Fezie.

Festiwal „Barwy Świata. Maroko” w Krakowie (2011)

Festiwal odbył się w dniach 20–23 października 2011 roku, głównie w Śródmiejskim Ośrodku Kultury w Krakowie (wcześniejsze zapowiedzi podawały termin 19–23 października oraz Pawilon Wyspiańskiego). Według organizatorów było to pierwsze w Polsce tak rozbudowane wydarzenie poświęcone w całości kulturze Maroka.

Pomysłodawcą i reżyserem był Jakub Ciećkiewicz, dziennikarz „Dziennika Polskiego”, razem ze Stowarzyszeniem Projekt Orient. Współorganizatorami byli Śródmiejski Ośrodek Kultury i Urząd Miasta Krakowa. Honorowy patronat objęli ambasador Królestwa Maroka w Polsce Moha Ouali Tagma i prezydent Krakowa Jacek Majchrowski.

Impreza była skierowana do mieszkańców Małopolski w każdym wieku. Miała przybliżać społeczeństwo, codzienne życie, obyczaje, historię i współczesne problemy Maroka. „Wierzymy, że przekazana w ten sposób wiedza wpłynie na promowanie idei dialogu i współpracy” — pisali organizatorzy.

W programie zapowiadano m.in.:

• wystawę fotograficzną Jakuba Ciećkiewicza i Dominiki Kustosz;
• kolekcję XIX-wiecznych pocztówek z portretami kobiet arabskich ze zbiorów dr. Adama Rybińskiego;
• warsztaty kaligrafii arabskiej;
• pierwszą w Polsce prezentację wierszy Tuaregów, częściowo tłumaczonych specjalnie na festiwal;
• filmy, wykłady, slajdowiska, pokazy rzemiosła i tańca marokańskiego.

Zakończeniem był Krakowski Salon Poezji Anny Dymnej w Teatrze im. Juliusza Słowackiego, poświęcony twórczości Tuaregów. Strona festiwalu, festiwalmaroka.pl, nie jest już dostępna.

Polska kultura w Maroku dziś

Ambasada RP w Rabacie organizuje własne wydarzenia kulturalne. W maju 2026 roku Polska po raz pierwszy miała stoisko na Międzynarodowych Targach Książki SIEL w Rabacie (1–10 maja), przygotowane przez Instytut Książki. 31. edycja targów zgromadziła 891 wystawców z ponad 60 krajów.

Tego samego miesiąca ruszyła druga edycja Sezonu Szopenowskiego: 7 maja 2026 roku pianista Krzysztof Książek, finalista XVII Konkursu Chopinowskiego, zagrał w sali Narodowego Wyższego Instytutu Muzyki i Sztuk Choreograficznych (INSMAC) w Rabacie. W maju i czerwcu w rabackim kinie Renaissance odbyła się czwarta edycja pokazów Polish Film Nights.

Jeśli chcesz zobaczyć kulturę Maroka u źródła, zajrzyj do naszego kalendarza festiwali w Maroku.

Najczęściej zadawane pytania

Kto był pierwszym polskim posłem w Maroku?

Za pierwszego polskiego posła na dworze sułtana wielu historyków uznaje Jana Potockiego, autora „Rękopisu znalezionego w Saragossie”. W 1791 roku przybył do Maroka z misją od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, a 1 lipca 1791 roku dotarł do Tangeru. Sułtanem był wtedy Mulaj al-Jazid. Relację z podróży Potocki wydał w 1792 roku po francusku.

Od kiedy Polska i Maroko utrzymują stosunki dyplomatyczne?

Stosunki dyplomatyczne między Polską a Marokiem nawiązano w 1959 roku. Polska ma ambasadę w Rabacie, a Maroko w Warszawie. Współpracę w kulturze, nauce i edukacji reguluje porozumienie podpisane w 2004 roku, które weszło w życie w 2013 roku. W 2009 roku oba kraje obchodziły 50-lecie stosunków.

Czy festiwal „Barwy Świata. Maroko” odbywa się nadal?

Nie znaleźliśmy informacji o kolejnych edycjach. Organizatorzy festiwalu z października 2011 roku wiązali go z 220. rocznicą misji Potockiego, a jego strona internetowa, festiwalmaroka.pl, od lat nie działa. Wydarzenia z udziałem Polski w Maroku ogłasza dziś ambasada w Rabacie na swojej stronie w serwisie gov.pl.