Książki o Maroku: powieści z Marokiem w tle

Najpopularniejsze książki o Maroku wydane po polsku to powieści „Szafranowa brama” Lindy Holeman, „Przebaczenie” Lawrence’a Osborne’a i „Cudzy kraj” Leïli Slimani, a także wspomnienia „Dom w Fezie” Suzanny Clarke i „Dom Kalifa” Tahira Shaha. Wszystkie tytuły z listy sprawdziliśmy w katalogu Biblioteki Narodowej i przy każdym podajemy polskie wydanie.
Powieści z Marokiem w tle
Szafranowa brama — Linda Holeman
Powieść kanadyjskiej pisarki, której akcja toczy się w latach 30. XX wieku. Młoda Amerykanka Sidonie O’Shea z Albany zostaje porzucona przez narzeczonego, który bez słowa znika. Wśród jego rzeczy znajduje list z Marrakeszu i wyrusza tam, by go odnaleźć — a przy okazji odkrywa prawdę o nim i o sobie. To lektura dla miłośników romansu historycznego z egzotycznym tłem.
Wydanie polskie: Świat Książki, 2011, przekład Anna Dobrzańska-Gadowska.
Miłość za kilka włosów — Mohammed Mrabet
Opowieść marokańskiego gawędziarza, nagrana i przetłumaczona na angielski przez Paula Bowlesa (wydanie angielskie 1967). Młody Mohammed z Tangeru zdobywa ukochaną Minę za pomocą czarów; biorą ślub, ale uczucie dziewczyny nagle gaśnie. To krótka historia chłopaka, który żyje jeszcze w świecie dawnych wierzeń i zwyczajów, a jednocześnie mierzy się z nowoczesnością.
Wydanie polskie: Świat Książki, 2008, przekład z angielskiego Paweł Lipszyc.

Przebaczenie — Lawrence Osborne
Psychologiczny thriller z 2012 roku. Para zamożnych Brytyjczyków, David i Jo, jedzie na przyjęcie w willi na marokańskiej pustyni i po drodze, po kłótni i alkoholu, śmiertelnie potrąca młodego chłopaka. Gospodarze próbują zatuszować sprawę, a miejscowi przestają w milczeniu znosić zachowanie zachodnich gości. Powieść o zderzeniu kultur, winie i odpowiedzialności. W 2021 roku powstał film z Ralphem Fiennesem i Jessicą Chastain.
Wydanie polskie: Znak Litera Nova, 2015, przekład Anna Gralak.
Bajarz z Marrakeszu — Joydeep Roy-Bhattacharya
Akcja toczy się na placu Dżemaa el-Fna w Marrakeszu. Pewnej nocy na placu znika para cudzoziemców, a miejscowy opowiadacz próbuje dociec, co się stało. Książka oddaje klimat placu, na którym wciąż występują gawędziarze.
Wydanie polskie: Wydawnictwo Lambook, 2013, przekład Anna Żarnecka.
Cudzy kraj — Leïla Slimani
Trylogia rodzinna laureatki Nagrody Goncourtów. W 1944 roku młoda Alzatka wychodzi za Marokańczyka walczącego w armii francuskiej i zamieszkuje z nim na farmie pod Meknesem; pierwowzorem tej pary byli dziadkowie pisarki. To opowieść o Maroku czasów protektoratu i walki o niepodległość, widzianym z perspektywy kobiety, która nigdzie nie jest „u siebie”. Więcej o autorce piszemy w artykule marokańscy pisarze.
Wydanie polskie: Wydawnictwo Sonia Draga, przekład Agnieszka Rasińska-Bóbr — „Cudzy kraj. Wojna, wojna, wojna” (2022), „Patrzcie, jak tańczymy” (2024) i „Zostanie we mnie ogień” (2025).
„W stronę Marrakeszu”: po polsku tylko film
Debiut Esther Freud „Hideous Kinky” (1992), oparty na jej dzieciństwie w Maroku, często trafia na listy książek o Marrakeszu. Według katalogu Biblioteki Narodowej powieść nie ukazała się jednak po polsku. W Polsce wydano tylko jej ekranizację z Kate Winslet z 1998 roku, pod tytułem „W stronę Marrakeszu” (Gutek Film). Film opisujemy w tekście „W stronę Marrakeszu” – film z Kate Winslet; po książkę trzeba sięgnąć w oryginale.
Wspomnienia i zapiski z podróży
Głosy Marrakeszu — Elias Canetti
Zapiski noblisty z pobytu w Marrakeszu w 1954 roku, dokąd pojechał z ekipą filmową. To krótkie obrazy: ślepi żebracy, sprzedawcy, opowiadacze, mellah, uliczne zwierzęta. Canetti pokazuje miasto zarówno piękne, jak i bolesne.
Wydania polskie: Czytelnik, 1977 (przekład Hubert Orłowski i Barbara L. Surowska) oraz Słowo/Obraz Terytoria, 2013 (przekład Maria Przybyłowska).
Dom w Fezie — Suzanna Clarke
Australijska dziennikarka z humorem opisuje kupno i remont starego domu w medynie Fezu: pracę z rzemieślnikami, urzędników, sąsiadów i codzienne zwyczaje. Książka dla tych, którzy marzą o własnym riadzie.
Wydanie polskie: „Dom w Fezie. Nowe życie w sercu marokańskiej medyny”, Wydawnictwo Lambook, 2012, przekład Alicja Oleksy-Sroga.

Dom Kalifa. Rok w Casablance — Tahir Shah
Brytyjski pisarz przeprowadza się z rodziną z Londynu do Casablanki i kupuje zrujnowany dom. Zmaga się z budowlańcami, stróżami i… dżinami, które według służby zamieszkują posiadłość. Zabawna lekcja tego, że wakacje w Maroku i życie w Maroku to dwie różne rzeczy.
Wydanie polskie: „Dom Kalifa. Rok w Casablance”, Wydawnictwo Literackie, 2011, przekład Małgorzata Glasenapp.
Uwięziona — Malika Oufkir, Michèle Fitoussi
Wstrząsające wspomnienia córki generała Oufkira, który zginął po nieudanym zamachu na króla Hassana II w 1972 roku. Malika wraz z matką i rodzeństwem spędziła potem prawie 20 lat w odosobnieniu, w tym wiele lat w więzieniu na pustyni.
Wydanie polskie: Świat Książki, 2001 (wznowienie 2003), przekład z francuskiego Janusz Kostarczyk; w polskim wydaniu nazwisko autorki zapisano jako Malika Ufkir.
Gdzie szukać kolejnych lektur
Jeśli te książki Cię wciągną, sięgnij po marokańskich autorów: Tahara Ben Jellouna, Mohameda Choukriego czy Fatimę Mernissi. Ich sylwetki i polskie przekłady opisujemy w artykule marokańscy pisarze.


Źródła
- Biblioteka Narodowa — katalog: L. Holeman, Szafranowa brama (Świat Książki 2011)
- Biblioteka Narodowa — katalog: L. Osborne, Przebaczenie (Znak 2015)
- Biblioteka Narodowa — katalog: L. Slimani, Cudzy kraj, cz. 1 (Sonia Draga 2022)
- Biblioteka Narodowa — katalog: E. Canetti, Głosy Marrakeszu (Słowo/Obraz Terytoria 2013)
- Biblioteka Narodowa — katalog: film „W stronę Marrakeszu” (Gutek Film 2000)